Rock 'n roll

Ook wel voluit rock and roll is de naam van een muziek- en dansstijl die in de jaren 1950-60 in de Verenigde Staten opkwam.

Kenmerken

recordAls muziekstijl is het een stijl in de popmuziek waarin veelal gebruik wordt gemaakt van zang (vaak meerstemmig), elektrische gitaren, saxofoon (in de beginjaren) en drumstel.
Een kenmerkend facet is de sterke afterbeat (op de tweede en vierde tel in een 4/4-maat). Het combineert invloeden uit boogiewoogie, jazz, r&b, folk, gospel, country en blues.

Etymologie

rock and roll tekst2Men gaat ervanuit dat de Amerikaanse diskjockey Alan Freed degene was die de term rock-'n-roll voor het eerst gebruikte in zijn radioprogramma om de nieuwe muzieksoort aan te duiden. Hij ontleende de naam aan het nummer "My Baby Rocks Me with one Steady Roll". De naam werd in elk geval in 1947 al gebruikt en moet al in de jaren '20 zijn opgedoken in het 'slang' van de zwarte Amerikanen: de term stond toen voor de geslachtsdaad.

Geschiedenis

Het begin

jukebox fifties 02De eerste rock-'n-rollnummers werden opgenomen door zwarte artiesten zoals Chuck Berry. Over het algemeen wordt Rocket 88 (een type auto van het merk Oldsmobile) van Jackie Brenston and his Delta Cats, opgenomen op 3 maart 1951, beschouwd als de eerste echte rock-'n-rollplaat. Het nummer staat op naam van Jackie Brenston, maar Ike Turner is de werkelijke componist en met zijn band The Kings of Rhythm tevens de werkelijke uitvoerende. De bekendste artiest uit de beginjaren was echter de blanke Bill Haley, die western swing met countrymuziek dacht te verbinden en zo bij een muzieksoort uitkwam die vooral de jongeren scheen te begeesteren. Door de film Round Up of Rhythm uit 1954 (de eerste rock-'n-rollfilm) en de bekendere film Rock Around the Clock uit 1956 werd deze muziek wereldberoemd. Dezelfde song was eveneens de soundtrack voor de film Blackboard Jungle (1955), over ruige tieners die hun school in een New Yorkse achterbuurt op stelten zetten, totdat een idealistische leraar hen weer wat zelfrespect bijbrengt door op hun pluspunten in te spelen.

fifties television tvChuck Berry en Little Richard waren onder de eerste artiesten die hun rock-'n-rollnummers zelf schreven. De bekendste en meest populaire artiest was Bill Haley. Chuck Berry schreef teksten die zowel zwarte als blanke jongeren aanspraken. Zijn gitaarspel zou toonaangevend worden voor andere gitaristen in de popmuziek. Andere belangrijke namen zijn Bo Diddley, Fats Domino en Jerry Lee Lewis.

Vrouwen

3 fifties girlsRock bleef een voornamelijk mannelijke aangelegenheid. Veel zangeressen die compromisloos op de rock-'n-rolltrein sprongen zou deze periode niet voortbrengen. Er waren weliswaar enkele zangeressen die zich door rockende muzikanten lieten begeleiden, zoals Wanda Jackson (Let's have a party), de piepjonge Brenda Lee (Sweet nuthin's) en vooral – wellicht nog de meest geslaagde van allemaal – Janis Martin, maar de meeste zangeressen maakten eerder bravere mengvormen, zoals Sunny Gale. Dit kwam er doorgaans op neer dat de rockende saxofoon en contrabas behouden werden, maar de snijdende gitaren wat meer op de achtergrond verdwenen of zelfs werden weggelaten, zodat de "songbirds" hun stem niet tot onaangename klanken moesten vervormen.

Commercie

chevy 59 chevrolet retroHeel de consumptie-industrie speelde behendig op de rockrage in. Niet alleen de muziekindustrie, ook producenten van haarcosmetica, kledij, flashy auto's als de Thunderbird, films (Rebel without a cause enz.), sigaretten, frisdranken, platenspelers enz. wisten allemaal een graantje mee te pikken. Rock-'n-roll was dus meer dan louter een muziekstroming, maar een manier van zijn, van leven, een complete jongerensubcultuur. Voor het eerst in de geschiedenis konden jongeren (vooral dan in het welvarende Amerika van de jaren '50) gezien worden als een aparte groep consumenten die met eigen financiële middelen een eigen uitgavepatroon hadden.

Einde

rockabillylegendsDe rock-'n-rollperiode eindigde in Amerika omstreeks 1959. Buddy Holly verongelukte in februari van dat jaar (samen met Ritchie Valens en The Big Bopper) en Elvis Presley werd opgeroepen voor militaire dienst. Reden waren ook schandalen rondom Jerry Lee Lewis (huwelijk met zijn 14-jarige nicht) en Chuck Berry (gevangenisstraf) en de (voor het puriteinse Amerika) te ruige optredens van diverse bands. Men vond bijvoorbeeld het optreden van Elvis Presley (bijnaam "Elvis the Pelvis") te aanstootgevend. Hij draaide te veel met zijn heupen en dat was ongekend in die tijd. In sommige staten van Amerika werd zijn optreden zelfs verboden en stonden politieagenten te kijken of het optreden van de artiesten niet te ruig werd. Bij televisieopnamen werd soms alleen de bovenkant van zijn lichaam gefilmd.

 

guitar gitaar rock and roll 1De voor die tijd ruige rock-'n-roll verdween in de VS en er was onder andere door de invloed van de tv (American Bandstand) behoefte aan nette, goed ogende en liefst blanke zangers, zoals Pat Boone en Tab Hunter. De muziekindustrie speelde in op deze vraag met artiesten als Ricky Nelson (reeds populair dankzij de tv-reeks van zijn ouders, Ozzie and Harriet), Bobby Goldsboro, Bobby Rydell, Bobby Vee en Bobby Vinton. In Californië braken de surfbands door, zoals Jan and Dean, en natuurlijk de Beach Boys, die vaak Chuck Berry-gitaarintro's in hun liedjes binnensmokkelden. Onder druk van de commercie werd de rock-'n-roll braver en aangepast voor een breder publiek: niet alleen de teenagers, ook hun ouders waren immers potentiële platenkopers.

Huidige rock-'n-roll

jukebox fifties 04Ondanks het feit dat rock-'n-rollmuziek zijn ups en downs heeft, is er in Nederland en België nog steevast een stroming mensen die de muziek nog steeds "beleven".
In dansscholen leert men de jive, twist en boogiewoogie.
Van het meubilair van fastfoodketens tot interior designs wordt de rock-'n-rollstijl nog steeds op vernieuwende wijze doorgevoerd.

Boogie Woogie

dans rock and roll dance fifties jive 7

Boogie Woogie is een Rock 'n' Roll-dansstijl gekenmerkt door een oorspronkelijke jaren 50 van de twintigste eeuw uitstraling en gedanst op oorspronkelijk Rock-'n-roll muziek.
Dans en muziek werden in de jaren 40 door Amerikaanse soldaten in Europa geïntroduceerd

 

Jive

dans rock and roll dance fifties jive 8De jive is de laatst ontwikkelde Latijns-Amerikaanse dans en is rond 1940 ontwikkeld uit de "jitterbug", door de Amerikaanse soldaten meegebracht naar Europa tijdens de 2e wereldoorlog. Er zijn ook invloeden van Rock & Roll, bebop en de Swing (dans) Americaanse Swing maar zonder de acrobatische elementen. Jive is één van de vijf latin-dansen. De meeste figuren worden gedanst op basis van 6 tellen, dus anderhalve maat. Sommige zoals de link-and-wip worden op 8 tellen gedanst. De houding is losser in vergelijking met andere latin-dansen zoals chachacha, rumba of paso doble. De jive wordt gedanst op een tempo van 42/44 maten per minuut.

Bron: Wikipedia